Tak – czy nie

W Polsce zawrotną karierę robi słowo „tak”. Dotąd zwykłe potwierdzenie, wyrażenie zgody, dzisiaj zyskało kilka dodatkowych znaczeń. W ostatnich latach namnożyło się różnego rodzaju szkoleń, na których szkoleni na innych szkoleniach nauczyciele wykładają różnorakie pierdoły posługując się okaleczonym językiem polskim. Mają do wyklepania ileś tam wyuczonych na pamięć formuł, wypowiadają je tym samym, monotonnym, znudzonym od ciągłego powtarzania, głosem. A swoje twierdzenia przeplatają owym „tak”, które nie stanowi w tym przypadku  potwierdzenia, zgody, lecz… pytanie. Spotykałem wykładowców, którzy każde zdanie twierdzące kończyli owym „tak”, zawieszonym jakby to było pytanie.  Robię coś tam, tak, ale żeby wyglądało to lepiej, tak, należy zrobić to tak, tak? Rozmiecie, tak? I tak dalej. Słuchający wykładu łykają tę manierę i już na korytarzu w przerwach zajęć słychać: Jolka dasz fajkę, tak? Człek nie zastanawiający się nad wypowiadanym słowami, czyli słowotokiem, łyka owe „tak” jak łapiemy gwarę przebywając za długo w Krakowie, Poznaniu, Kaszubach czy Kurpiach. Może jestem przewrażliwiony, ale wyłapuję owe „tak” machinalnie i nie mogę się skupić na słowach rozmówcy. Najczęściej zresztą poza owym „tak” nie mają oni za wiele do powiedzenia. Ostatnio pojawiła się nawet formuła podwójnego „tak, tak”, zapewne w pierwsze słowo ma tezę potwierdzać, a w drugiej pytać.

Jedno jest pewne. To „tak” stosowane jako znak przestankowy odróżnia mówców od słynnego polskiego „nie”, co było nie negacją, zaprzeczeniem, a również pytajnikiem. Bralim my, pani, siekiere, nie, i szlim rombać te świniaki, nie...  Chociaż, czy naprawdę wiele różni tych ludzi? Z jednego korzenia się to wywodzi. Z kaleczenia mowy ojczystej.

7 odpowiedzi na „Tak – czy nie”

  1. Awatar Bombacjusz
    Bombacjusz

    Pamiętam, a dawne czasy to były bom na koloniach przebywał (jeśli przypadkiem ktoś, kto był w Stegnie w 88′ to czyta serdecznie pozdrawiam) miał owąż manierę językową kończenia wszelkich wypowiedzi wzmiankowanym „nie?”. Grupa miała zabawę odpowiadając chóralnie „Nie!”. Dzisiaj to pewnie byłby mobbing albo coś.

  2. Awatar lemon
    lemon

    Wojtku, nawet w ogólnopolskim radiu mówi się o tym zjawisku. 🙂 Owo „tak” rozprzestrzenia się równie szybko, jak wcześniej „bynajmniej” w znaczeniu „przynajmniej”. Za jakiś czas będzie coś nowego. Język żyje i ewoluuje na naszych oczach (i uszach) – abstrahuję już od tego, w jakim kierunku podąża.

  3. Awatar Wojtek Sedeńko

    No tak, trzeba mieć radio, płacić abonament… Słowa ewolucja w tym przypadku bym nie użył 🙂

  4. Awatar Anioł
    Anioł

    Jak nie? Jak tak. 😉

  5. Awatar A tak sobie
    A tak sobie

    Pamiętam z lat uprzednich pojedyncze osoby z tą denerwującą manierą, ale były to ściśle indywidualne wybryki, coś w rodzaju nerwowej zabawy guzikiem marynarki rozmówcy. Teraz owo „tak” jest prawie jak słowożyt u Mieville’a, zaczynam się łapać na tym, że zwracam uwagę aby samemu tak nie kończyć wypowiedzi. Z innej „ortograficznej” łączki – za moich młodych lat błędy robiło się w słowach typu „nurz w bżuhu”, teraz plagą są kwiatki typu „ludzią, osobą, z kąt”. Głuchnie młode pokolenie czy ludzie mówią bardziej dźwięcznie ?

  6. Awatar Wojtek Sedeńko

    Bardzo słuszna uwaga – niewykluczone, że chodzi o słuch. Raz, nie zwracamy uwagi, jak mówimy, i co. Dwa – klepiemy zasłyszane dźwięki, nie zastanawiając się, czy są prawidłowe. Dykcja jest dużym problemem. Jak śpiewała Kora, to słyszałem wyraźnie każde słowo nawet w ultraszybkich Szczurach. Teraz mam kłopot ze zrozumieniem dźwięków „śpiewanych” przez aktualne gwiazdki polskiego rocka. Abstrahując od ich wypowiedzi poza estradowych, to temat na dysertację…

  7. Awatar Fidel_F2
    Fidel_F2

    Ja to 'tak?’ spotkałem kilkanaście lat temu przebywając krótko na Kujawach i w zasadzie nigdy potem. 'Nie?’ mam za znacznie bardziej popularne.
    Muszę, jednak przyznać, że czasem dla żartu używam owego 'tak?’ w szczególnych sytuacjach. Mam z tego pewną radość.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *