Wstyd się przyznać, ale opuściłem się w śledzeniu pisma, na którym wzorowałem SFinksa – czyli amerykańskiego „Locusa”. Prenumerata dochodzi regularnie, ale nawet nie mam czasu jej przejrzeć. Tymczasem właśnie opublikowano w Locusie, o czym doniósł mi Rafał Śliwiak, listę najlepszych krótkich form w XX i XXI wieku według plebiscytu rozpisanego wśród czytelników magazynu. Cóż, kreowanie listy obecnego stulecia, po 12-procentowym przebiegu jest ciut nadużyciem, ale zestawienia są ciekawe. I my, w Solaris, mocno się przyczyniliśmy do prezentacji tych najlepszych utworów. I nie tylko w starociach 🙂  Odbiorcy „Locusa” to od lat najbardziej wyrobiona publiczność fantastyki, kolekcjonerzy, a nie przypadkowi i okazjonalni czytacze. Przyjrzyjmy się amerykańskim gustom:

10 najlepszych opowiadań XX wieku:

Z tej dziesiątki tylko Heinlein nie był tłumaczony

1. Arthur C. Clarke, „The Nine Billion Names of God” (1953)
2. Ursula K. Le Guin, „The Ones Who Walk Away from Omelas” (1973)  (Rakietowe szlaki)
3. Harlan Ellison, „’Repent, Harlequin!’ said the Ticktockman” (1965)  (Ptak smierci)
4. Harlan Ellison, „I Have No Mouth, and I Must Scream” (1967) (Rakietowe szlaki)
5. Arthur C. Clarke, „The Star” (1955)
6. Ray Bradbury, „A Sound of Thunder” (1952)
7. Robert A. Heinlein, „All You Zombies— „(1959)
8. William Gibson, „Johnny Mnemonic” (1981)
9. James, Jr. Tiptree, „The Screwfly Solution” (1977)
10. Shirley Jackson, „The Lottery” (1948)

10 najlepszych opowiadań XXI wieku:

Tutaj mamy już większe zaległości

1. Ted Chiang, „Exhalation” (2008)  (Kroki w nieznane, 72 litery))
2. Margo Lanagan, „Singing My Sister Down” (2004)
3. Neil Gaiman, „How to Talk to Girls at Parties” (2006)
4. Peter Watts, „The Things” (2010)  (Kroki w nieznane)
5. Michael Swanwick, „The Dog Said Bow-Wow” (2001)
6. Ursula K. Le Guin, „The Bones of the Earth”(2001)
7. Kij Johnson, „26 Monkeys, Also the Abyss”
8.Daniel Abraham, „The Cambist and Lord Iron” (2007) (Kroki w nieznane)
9. Kij Johnson, „Spar” (2009)
10. Alastair Reynolds, „Zima Blue” (2005)

10 najlepszych dłuższych opowiadań XX wieku:

Wszystko wydano w Polsce.

1. Daniel Keyes, „Flowers for Algernon” (1959)
2. Isaac Asimov, „Nightfall” (1941)
3. Roger Zelazny, „A Rose for Ecclesiastes” (1963) (Rakietowe szlaki)
4. Isaac Asimov, „The Bicentennial Man” (1976)
5. George R. R. Martin, „Sandkings” (1979)
6. Alfred Bester, „Fondly Fahrenheit” (1954)
7. Harlan Ellison, „A Boy and His Dog” (1969) (Rakietowe szlaki)
8. Greg Bear, „Blood Music” (1983)
9. Octavia E. Butler, „Bloodchild” (1984)
10. Tom Godwin, „The Cold Equations” (1954)

10 najlepszych dłuższych opowiadań XXI wieku:

Tu chyba tylko Stross się uchował.

1. Ted Chiang, „Hell Is the Absence of God” (2001) (72 litery)
2. Ted Chiang, „The Merchant and the Alchemist’s Gate” (2007) (72 litery)
3. Neil Gaiman, „A Study in Emerald” (2003)
4. Paolo Bacigalupi, „The Calorie Man” (2005)
5. Kelly Link, „The Faery Handbag” (2004)
6. Paolo Bacigalupi, „The People of Sand and Slag” (2004) (Kroki w nieznane)
7. Jeffrey Ford, „The Empire of Ice Cream” (2003) (Kroki w nieznane)
8. Charles Stross, „Lobsters” (2001)
9. China Mieville, „Reports of Certain Events in London” (2004)
10. Peter Watts, „The Island”

10 najlepszych mikropowieści XX wieku:

Tu znamy wszystko.

1. Ted Chiang, „Story of Your Life” (1998)  (Historia twojego życia, 72 litery)
2. Ursula K. Le Guin, „The Word for World Is Forest” (1972)
3. James, Jr. Tiptree, „Houston, Houston, Do You Read?” (1976)
4. John W. Campbell, „Who Goes There?” (1938) (Fenix, wkrótce w Galaktyce Gutenberga)
5. John Varley, „The Persistence of Vision” (1978) (Rakietowe szlaki)
6. Gene Wolfe, „The Fifth Head of Cerberus” (1972)
7. Fritz Leiber, „Ill Met in Lankhmar” (1970) (Zobaczyć Lankmar i umrzeć)
8. Robert A. Heinlein, „The Man Who Sold the Moon” (1950)
9. Nancy Kress, „Beggars in Spain” (1991)
10. C. L. Moore & Henry Kuttner, „Vintage Season” (1946)

10 najlepszych mikropowieści XX wieku:

1. Kelly Link, „Magic for Beginners” (2005)
2. Charles Stross, „Palimpsest” (2009) (Kroki w nieznane)
3. Ian R. MacLeod, „New Light on the Drake Equation” (2001)
4. Ted Chiang, „Liking What You See: A Documentary” (2002) (72 litery)
5. Vernor Vinge, „Fast Times at Fairmont High”
6.Alastair Reynolds, „Diamond Dogs” (2001)
7. Connie Willis „Inside Job”  (Niebieski księżyc)
8.Charles Stross, „The Concrete Jungle” (2004) (Kroki w nieznane)
9. Kage Baker, „The Empress of Mars” (2003)
10. John Scalzi, „The God Engines” (2009)  (Kroki w nieznane)

 

Miejmy więc świadomość, że wiemy, co fantastyce piszczy, gra i buczy. Niespodzianek dla mnie na liście nie ma, choć wysokie miejsca niektórych opowiadań mnie zaskoczyły. Umieściłbym je w 50-tce może.